• سامانه توسعه هواشناسی کاربردی( تهک )کشاورزی استان مازندران

          * انجام مرحله شناسایی:

          الف) شناسایی محصولات مورد نظر
          در این بخش ضمن شناسایی محصولات کشاورزی استراتژیک و تعداد کاربران فعال در بخش مورد نظر، به مطالعه این محصولات و ارتباط با کاربران فعال آن حوزه پرداخته می‌شود:
          1) برنج:
          استان مازندران به دلیل داشتن شرایط مناسب اقلیمی، به عنوان اصلی‌ترین قطب تولید برنج کشور محسوب شده که می‌تواند نقش عمده‌ای در روند خودکفایی برنج ایفا کند.
          استان مازندران با 230 هزار هکتار برنج‌کاری، اولین مقام تولید برنج را در سطح کشور دارا می‌باشد. آمارها نشان می‌دهد که بین 36 تا 46 درصد تولید برنج کشور و همچنین بین 33 تا 39 درصد سطح زیرکشت برنج کشور به استان مازندران اختصاص دارد.
          2) مرکبات:
          مازندران با 45 درصد میزان سطح زیرکشت و 47 درصد میزان سطح تولید، در راس تولیدکنندگان مرکبات کشور قرار دارد. شهرستان‌های تنکابن، ساری، بابل، قائمشهر، رامسر، بهشهر، نوشهر، آمل، بابلسر، نکا، چالوس، جویبار، سوادکوه، نور و محمودآباد به ترتیب بیشترین میزان سطح زیرکشت در مازندران را دارا می‌باشند. سطح زیرکشت باغ‌های مرکبات کشور حدود 215 هزار هکتار بوده که بیش از 43 درصد آن (92 هزار هکتار) در اختیار استان مازندران می‌باشد که با توجه به تولید حدود 1850000 تن مرکبات سالانه، تقریباً 45 درصد تولید کل کشور را به خود اختصاص داده است.
          3)طیور:
          استان مازندران با داشتن دو هزار و 238 واحد مرغ گوشتی، 200 واحد مرغ مادر(معادل حدود 15درصد ظرفیت کل کشور) و همچنین هفت واحد اجداد (تنها لاین موجود در کشور و منطقه خاورمیانه) به عنوان قطب صنعت طیور کشور مطرح بوده که با تولید 11 درصد گوشت مرغ و 30 درصد جوجه یکروزه کشور، مقام اول را در بین استان‌های کشور دارد.در حال حاضر یازده درصد تولیدات گوشت مرغ کشور در مازندران تولید ‌شده که دو سوم از این مقدار به خارج استان به ویژه استان تهران ارسال می‌گردد.
          4)آبزی پروری:
          ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان به صورت ماهی شماره یک اکثر کارگاه‌های تکثیر و پرورش ماهیان سردآبی در بیشتر نقاط جهان به شمار ‌آمده و دارای ارزش اقتصادی فراوانی می‌باشد.
          در استان مازندران حدود 2500 واحد پرورشی ماهی گرم‌آبی، 260 واحد ماهیان سردآبی و 5 مزرعه پرورش ماهیان خاویاری وجود داشته که نقش مهمی را در تولید و صادرات این محصول به سراسر کشور ایفا می‌نماید. استان مازندران از لحاظ تولید قزل‌آلا در رده دوم سطح کشور قرار دارد.
          ب) کاربران و شناسایی آنان:
          کاربران این حوزه شامل، اتحادیه زراعتکاران استان مازندران (که بالغ بر یکصد هزار کاربر را تحت پوشش قرار می دهد)، اتحادیه کمباین داران،اتحادیه باغداران و گل و گیاه زینتی استان، مسوولین خانه کشاورز و شرکتهای خدماتی حمایتی، اتحادیه های مرغداری و آبزی پروری (شیلات)،که طی جلسات مختلف، تبادل اطلاعاتی بین این زیر مجموعه ها و هواشناسی صورت پذیرفت. سپس از طریق این واحدها، تعدادی کاربر فعال از هر بخش شناسایی، کاربرگهای شماره 1 و 2 ،3 به ترتیب توزیع تا نیازسنجی صورت گیرد.
          * مرحله نیاز سنجی:
          بعد از توزیع کاربرگ‌ها به کاربران و یا تماس تلفنی و مراجعه حضوری با آنان، اطلاعات و نیازهای آب و هوایی هر محصول در دوره‌های مختلف رشد و پرورش آن، جمع‌آوری شده تا در اختیار آنان قرار گیرد.
          * مرحله داده و محصول:
          در این بخش با مطالعه دوره‌های رشد (فنولوژی محصول)، نیازهای آب و هوایی هر محصول در مراحل فنولوژیکی آن، از طریق کسب دانش بومی، نظرات کارشناسی و مراجعه به منابع علمی مهیا گردید.
          بطور مثال در ماهیان سردآبی (قزل آلا) با افزایش دما، نیاز ماهی به اکسیژن نیز افزایش پیدا ‌کرده که در این مواقع هوادهی استخر ضرورت پیدا می‌کند. در پرورش طیور نیز، میزان درجه حرارت مناسب برای جوجه‌ها در سنین مختلف، مورد تحلیل قرار گرفت که به شرح زیر می باشد.
           
           
                                     
          جدول .میزان درجه حرارت مناسب برای جوجه‌ها
           
          سن جوجه
          درجه حرارت
          سطح بدن جوجه
          درجه حرارت
          در ارتفاع یک متری کف سالن
          1 تا 3 روزگی
          35 درجه سانتی‌گراد
          28 درجه سانتی‌گراد
          4 تا 7 روزگی
          32 درجه سانتی‌گراد
          26 درجه سانتی‌گراد
          هفته دوم
          28 درجه سانتی‌گراد
          24 درجه سانتی‌گراد
          هفته سوم
          26 درجه سانتی‌گراد
          20 درجه سانتی‌گراد
          هفته چهارم
          24 درجه سانتی‌گراد
          18 درجه سانتی‌گراد
          هفته پنجم
          22 درجه سانتی‌گراد
          18 درجه سانتی‌گراد
          هفته ششم
          20 درجه سانتی‌گراد
          18 درجه سانتی‌گراد
          هفته هفتم
          18 درجه سانتی‌گراد
          18 درجه سانتی‌گراد
           
          * مراحل سامانه‌های توزیع و ظرفیت‎سازی:
          در این بخش اطلاع‌رسانی هواشناسی شامل توصیه‌های هواشناسی‌کشاورزی، اطلاعیه‌ها و اخطاریه‌های هواشناسی، پیش‌بینی‌های 24 و 48 ساعته، از طریق پیامک، نمابر، هواگو، اپلیکیشن‌های تلفن همراه، دراختیار کاربران قرار گرفت.
          سپس در مراحل مختلف تولید محصول، جلسات متعدد با کاربران و بازدیدهای مختلف از مراکز تولید محصولات کشاورزی صورت گرفت تا بازخورد و نظرسنجی‌های لازم صورت گیرد که البته طی این مراحل به دلیل کمبود منابع مالی جهت بازدید و نقص در سیستم‌های اطلاع‌رسانی تلفن همراه، گاهاً با چالش‌هایی نظیر حذف پیامک‌های تبلیغاتی توسط کاربران مواجه شده که بتدریج برطرف گردید.
           
          * مرحله مستندسازی:
          بعد از جمع‌آوری بازخوردها از کاربران در پایان برداشت هر محصول{(برنج شش ماه از اوایل فروردین تا اواخر شهریورماه)، (مرکبات در تمام طول سال)، (مرغ گوشتی حدوداً دو ماه) و (ماهی قزل‌آلا با دوره‌های برداشت سه ماه)}، اسناد هر محصول (طبق دستورالعمل ارسالی از سوی کارگروه هواشناسی‌کشاورزی سازمان هواشناسی کشور) تهیه و تنظیم شده (به تعداد 4 سند شامل سند برنج، مرکبات، پرورش طیور و آبزی‌پروری) و به سازمان هواشناسی کشور ارسال گردید.
          چالش‌ها و کمبودها:
          یکی از چالش‌های موجود در مراحل مذکور، ارسال پیامک‌های هواشناسی به کاربران ‌نهایی بوده که این پیامک‌ها شامل توصیه‌‌های هواشناسی‌کشاورزی و اطلاعیه‌ها و اخطاریه‌های هواشناسی می‌باشد.
          به دلیل ساختار مخابراتی ارسال پیامک و همزمانی آن با دریافت پیامک‌های تبلیغاتی، بسیاری از کاربران ‌نهایی با ارسال عدد 1 به 8099 (جهت عدم دریافت پیامک تبلیغاتی)، قادر به دریافت پیامک‌های مربوط به توصیه‌های هواشناسی‌کشاورزی نبودند.
          در این راستا اداره‌کل هواشناسی تصمیم به تغییر نحوه ارسال پیامک از طریق خط ثابت تلفن همراه با پیش شماره 0911 و اپلیکیشن‌های موبایل گرفته که مراحل نهایی آن در حال انجام بوده تا پیامک‌های هواشناسی‌کشاورزی به طور کامل در اختیار کاربران‌نهایی قرار گیرد.
          برنامه های آتی دبیرخانه تهک کشاورزی مازندران:
          دعوت از روسای اتحادیه‌های تولیدات کشاورزی، مدیران کشت وصنعت و سایر نهاده‌های تولیدکشاورزی، ارسال دقیق و تخصصی اطلاعات هواشناسی و همچنین تهیه بولتن‌های آموزشی مورد نیاز کاربران نهایی تهک در بخش کشاورزی، از برنامه های آتی دبیرخانه تهک کشاورزی اداره‌کل هواشناسی مازندران در سال 95 می باشد. طبق نظرسنجی‌هایی که از کاربران‌ نهایی صورت گرفته، مشخص گردید اکثر کاربران خواستار دریافت پیامک‌های هواشناسی‌کشاورزی به صورت تخصصی و در راستای همان محصول و همچنین متقاضی دریافت پیش‌بینی‌های هواشناسی همزمان با توصیه‌های‌کشاورزی می‌باشند.
          با این توصیف، اداره‌کل هواشناسی استان مازندران ضمن طبقه‌بندی در پیامک‌های ارسالی کاربران مختلف، به طور خلاصه پیش‌بینی وضع هوا را نیز در آن گنجانده است.